جلسه سیصد و چهل و شش

شیطان فرزندان آدم را در هرچیزی تحت نظر دارد. [0:45]
حربه اصلی شیطان چیست؟ [1:13]
در بعضی آیات قرآن به جای مال، تعبیر "خیر" آمده است. [1:52]
دینار و درهم؛ علت هلاکت گذشتگان، مراقب خود باشید! [3:20]
اگر انسان در مسیر تکلیف قدم بردارد، مال از جایی که فکرش را نمی‌کند به سوی انسان می‌آید. [6:26]

‼ توجه: متن زیر توسط هوش مصنوعی تایپ شده است ‼

بسم الله الرحمن الرحیم
عَن أبی‌عبدالله علیه السلام قال: «إِنَّ الشَّیطانَ یَدِیرُ ابْنَ آدَمَ فِی کُلِّ شَیءٍ فَإِذَا أَعْیَاهُ جَثَمَ لَهُ عِنْدَ الْمَالِ فَأَخَذَ بِرَغْبَتِهِ» امام صادق علیه السلام فرمودند: «شیطان دائماً فرزند آدم را در هر چیزی تحت نظر دارد، پس وقتی که درمانده شود و شیطان ببیند که راه نفوذ ندارد و چیزی پیدا نمی‌کند برای اینکه اثر بگذارد بر انسان و نمی‌تواند فریبش دهد، "جَثَمَ لَهُ عِنْدَ الْمَالِ"؛ می‌آید کنار مال، خودش را روی زمین می‌اندازد و گردن انسان را می‌گیرد»، یعنی دیگر آن بحث مال را به عنوان حربه اصلی از آن استفاده می‌کند. به هر حال، مال چیزی است که خدای متعال خودش تکویناً به آن جاذبه داده است. اصلاً برای همین هم گفته می‌شود «مال»؛ چون تمایل و میل نسبت به آن ایجاد شده است و انسان واقعاً به آن نیاز دارد و حقیقتاً هم «خیر» است. در بعضی آیات قرآن به جای مال، تعبیر به «خیر» کرده است؛ می‌فرماید: «ان ترک» اگر مرده خیری از خودش به جا گذاشت، این شکلی مثلاً اجرا کنند و عمل کنند که اینجا منظور از خیر، پول است؛ چون مال واقعاً خیر است و هم دنیا با آن ساخته می‌شود، هم آخرت. حقیقتاً هم خدای متعال خودش جاذبه‌ای قرار داده نسبت به مال. شیطان دیگر از این حربه استفاده می‌کند؛ از حب مال و توجه به مال برای اینکه گردن انسان را بگیرد و حالا این «اَخَذَ بِرَغْبَتِهِ» یا گردن او را خم بکند به سمت خودش یا بنشیند روی گردنش که حالا آن قضیه شیطانک‌هایی که پشت گردن بودند و اینها، همان باشد و احتراک بکند؛ روی گردن بنشیند و بتازد.
**
خب، این روایت بعدی بود و روایت پایانی باب ۶۵: عن امیرالمومنین علیه السلام قال: قال رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم: «إنَّ الدِّینَارَ و الدِّرهَمَ أَهلَکا مَن کَانَ قَبلَکُم وَ هُما مَهلِکاکُم». امیرالمومنین فرمودند که پیامبر اکرم فرمودند: «دینار و درهم، کسانی که قبل از شما بودند را هلاک کرد، شماها را هم هلاک خواهد کرد.» پول، طلا و نقره، سکه و ارز، اینها بیچاره می‌کند آدم را. آدم به خیلی چیزها پشت پا می‌زند و بی‌محلی می‌کند به خاطر اینها. به خاطر رسیدن به پول یا ترس از نرسیدن به آن. کربلا نمونه بارزی است؛ به خاطر چند درهم چه جنایتی کردند؟ چه فاجعه‌ای رقم خورد؟ ولی خدا را به چه وضعی به شهادت رساندند؟ ترس از اینکه اوضاعمان بدتر نشود، طمع اینکه اوضاعمان خوب بشود. و هر وقت هم که انسان به خاطر پول و دنیا پا روی حق بگذارد، وضع بدتر خواهد شد. این یک قاعده ثابتی است در این عالم و گشایشی هم ایجاد نخواهد شد. امشب همینطور بوده. ما خودمان هم در دوران‌هایی از زندگی خودمان این را دیدیم؛ وقتی انسان رأی دادنی در رأی ندادنی فقط شکمش را، پولش را، جیبش را مد نظر قرار می‌دهد، با آن فعالیت او، با آن کنش او، با آن عدم کنش او، اتفاقاً وضعش هم بدتر خواهد شد و در فقر بیشتر به رویش باز خواهد شد. مگر اینکه دیگر خدا او را به حال خودش رها بکند که آنجا "فَتَحْنَا عَلَیْهِمْ أَبْوَابَ کُلِّ شَیْءٍ"؛ مشغول شوند، غرق شوند توی این آلودگی‌های دنیا؛ وگرنه اگر خدا بخواهد اعمال ربوبیت بکند و بیدار بکند انسان را، اینجا اتفاقاً به او چک می‌زند: دنبال پول رفتی و گیرت نمی‌آید. آسیب می‌بینیم.
**
ما می‌دیدیم، مثلاً طلبه‌ای می‌گفت برای فلان منطقه فلان کار رفتم، ولی مد نظرم این بود که به هر حال پولش مهم بود برایم و رفتیم و اولاً پول بهم کم دادند. یکی‌شان می‌گفت بهم یک تبلت دادند؛ حالا من تبلت می‌خواهم؟ پول می‌خواستم. بعد آن تبلت هدیه هم، همان را هم مثلاً دزد می‌زند یا می‌شکند یا اتفاقی می‌افتد، انسان برایش زهر مار می‌شود. این نیت غیر الهی برعکس. وقتی که به وظیفه عمل می‌کند، مال برایش می‌آید از یک دریچه‌هایی که اصلاً در خیالاتش نمی‌گنجیده. این را خیلی‌ها تجربه کردند، خیلی‌ها دیده‌اند؛ اگر انسان در مسیر تکلیف قدم بردارد، یک استعدادهایی برای همین رفع نیازهای مالی او شکوفا می‌شود؛ از یک جاهایی درهایی باز می‌شود که با هزار سال فعالیت و فکر و نقشه و تدبیر، یک دانه از اینها پیدا نمی‌شد و باز نمی‌شد. اینها به هر حال، قواعد این عالم است. ماها در ظلماتیم، در تاریکی هستیم، گرفتار این دنیاییم. فکر می‌کنیم همش همین است، همش پول است. هر چه بخواهیم به واسطه پول حاصل می‌شود. پول داشته باشی، بهت زن می‌دهند. پول داشته باشی، معروف می‌شوی. پول داشته باشی، همه حرفت را گوش می‌دهند. پول داشته باشی، مریض نمی‌شوی؛ پولش را داشته باشی، مریض بشوی، درمانت می‌کند. همش پول است. درک اینها نیست. خدا روزی رسان است و خدا مسبب‌الاسباب است. او اگر بخواهد اراده بکند، ندارها را جوری تأمین می‌کند که همه داروها انگشت به دهان بمانند. ان‌شاءالله که خدای متعال به ما معرفت بدهد و باور نسبت به این مطالب و این معارف زلال و...